Bugun...



ENAY - ĹENÇEÇIǴ

Tarih: 04-03-2016 15:57:51 + -


Enayır; Sapindaceae wunağom Acer cınısım şışe şıǵı (çıǵı) re şıǵšıqume yazediše.


ENAY - ĹENÇEÇIǴ

ENAY - ĹENÇEÇIǴ

 

Yišexer: Adıǵe: Enay, Ĺençeçıǵ, Arab: خشب القيقب , Tr: Akçaağaç, İn: Maple , Fr: Érable , Rus: кленовый , Latin: Acernis

 

Enay, Sapindaceae wunağom Acer cınısım şışe şıǵı (çıǵı) re şıǵšıqume yazediše.

 

Morfolojik yiş’ıćexer.

Neha beremće ş’ımafem yithapexer pıteko çıǵew çıǵ šıqow pḣe pĺışö zı ćırıx. Çıšıneme zepaşha yite ṫemığexer yapıte ğurıj pĺışö zetéğawağe xebźexer işömće pĺeğure xebźe ṫuće wuḣumağe şıtıx. Yithapexer ćı ćıhax, ḣuraye şabe ṕaéxew śı yatététep. Zağoreme yathapexer zıpıpçırem şeṕšane karéşı.

Nekığexer ḣubzı amırıme ḣu mre bzır şhaf şhafe çıǵı meḣux. Kıdifığe çıšıneme, yipşe değaziyağew yixe yeğazıxığexew  eramım fede nekığexer yapıtıx. Uj thapexer neha beremce koápe 5 şıtıx. Zağoremiy zıśe şö thapexer yiep.

Yanıbjıéğum pkışüxexer mıṫesḣağew zenćew caşö meḣux. Kışnewujım  ḱuwe zegoçığe zexeçıhağe şöáṕexer  yie meḣujı.  Neha bereme ğemafem çıšıne kadéfı. Bjıham palize ğaıĺığe pkığo zeöğaş’e. Çıšıneme yaśıpe palize, tanen, şöwşuğ pkığo kızpışıre zefeşhafıxeri şıex.

 

 

Yipḣe zışhaperer.

Enayxeme yapḣexer neha beremće  woteğu, fıjı yići pıte meḣux. Neha beremce tornaqome şhaf şhafe psewaĺexer xaş’ıćı, yipḣe pemış’e yipkı psımći feş’ı ş’ığe şöwşıpsxer yiraş’ı.

 

Ékolojiḱew zıfayexer

Nefne bem fayex. Şhaém nıko jewumiy kışesışüx. Değo psı zıéşıre, organik pkığoće baye ćığo zıxeĺı yaṫexeme değo kaşesı. Enayxer ćeće, ṕayće yağabağox.

Ğe pstewum şhafe zı şö zıştere yithapexem re nem éhare yinekığexeme, yimışüquxeme yapeé  park re xatexeme kaşağası.

 

Zebǵırıćıće.

Enayxer, dunayem yitropik ĺenıkoxer dıxemıte kanere ĺenıko beme Asya, Awrupa, Tığemıwo Afrika re Tığemıwo Amerika'm yej yeje şızebǵırıćığew zefeşhafı be yie şıt.

 

Zefeşhafxer.

•           Himalaya enayır (Acer acuminatum)

•           Bıḣu enay (Acer amplum)

•           Thape papše enay (Acer argutum)

•           Florida enayır (Acer barbatum)

•           Asya enayır (Acer barbinerve)

•           Çin enayır (Acer buergerianum)

•           Acer caesium

•           Acer calcaratum

•           Campbell enayır (Acer campbellii)

•           Gubğe enayır (Acer campestre) Tırḱuye.

•           Pĺıjı ğetḣığe enay (Acer capillipes)

•           Aḣombitfı enay (Acer cappadocicum) Tırḱuye.

•           Tfey thape zié enay (Acer carpinifolium)

•           Acer caudatum

•           Senaşha thape zie enay (Acer circinatum)

•           Bjanle thape zie enay (Acer cissifolium)

•           Ḣurşö thape zie enay (Acer coriaceifolium)

•           Hamışüqunṫ thape zie enay (Acer crataegifolium)

•           David enayır (Acer davidii)

•           Devil enayır (Acer diabolicum)

•           Bzıyif thape zie enay (Acer distylum)

•           Acer elegantulum

•           Faber enayır (Acer fabri)

•           Jıfthape zie enay (Acer flabellatum)

•           Forrest enayır (Acer forrestii)

•           Girald enayır (Acer giraldii)

•           Mıjö kuşha enayır (Acer glabrum)

•           İspanya enayır (Acer granatense)

•           Śe yinı enay (Acer grandidentatum)

•           Çxıĺıṕe şöáṕe zié enay (Acer griseum)

•           Yunan enayır (Acer heldreichii)

•           Henry enayır (Acer henryi)

•           Hers enayır (Acer hersii)

•           Toros enayır (Acer hyrcanum) Tırḱuye.

•           Mezeḱu enayır (Acer japonicum)

•           Şöáṕe zenćı enay (Acer laevigatum)

•           Mexeş thape zie enay (Acer laurinum)

•           Acer laxiflorum

•           Şöáṕe fıj enay (Acer leucoderme)

•           Lobel enayır (Acer lobelii)

•           Acer longipes

•           Thape yinı zié enay (Acer macrophyllum)

•           Mançurya enayır (Acer mandshuricum)

•           Nikko enayır (Acer maximowiczianum)

•           Maximowicz enayır (Acer maximowiczii)

•           Xate enayır (Acer micranthum)

•           Miyabe enayır (Acer miyabei)

•           Ğelağe enay (Acer mono)

•           Fransız enayır (Acer monspessulanum) Tırḱuye.

•           Ćay thape zie enay (Acer negundo)

•           Şü’ıše enay (Acer nigrum)

•           Wuśışöĺepıt enay (Acer oblongum)

•           Kıbrıs enayır (Acer obtusifolium)

•           Oliver enayır (Acer oliverianum)

•           Wos agoáw pĺışö thape zie enay (Acer opalus) Tırḱuye.

•           Japon enayır (Acer palmatum)

•           Pax enayır (Acer paxii)

•           Acer pectinatum

•           Ğatḣığe enay (Acer pensylvanicum)

•           Acer pentaphyllum

•           Kumbıl thape zie enay (Acer platanoides) Tırḱuye.

•           Mezı enayır (Acer pseudoplatanus)

•           Kore enayır (Acer pseudosiebolianum)

•           Acer pycnanthum

•           Acer quinquelobium Tırḱuye.

•           Acer robustum

•           Acer rotundilobum

•           Acer rubescens

•           Pĺıjı enay (Acer rubrum)

•           Patḣo enay (Acer rufinerve)

•           Tıjın enayır (Acer saccharinum)

•           Şöwşuğ enayır (Acer saccharum)

•           Tığekocıṕe enayır (Acer sempervirens) Tırḱuye

•           Wuśışö mezağo enayır (Acer shirasawanum)

•           Siebold enayır (Acer sieboldianum)

•           Acer sikkimense

•           Acer sinense

•           Acer skutchii

•           Psı enayır (Acer spicatum)

•           Śıyift hape zie enay (Acer stachyophyllum)

•           Acer sterculiaceum

•           Acer syriacum

•           Tatar enayır (Acer tataricum) Tırḱuye.

•           Acer tegmentosum

•           Tonkin enayır (Acer tonkinense)

•           Pşeyi pkı zie enay (Acer trautvetteri) Tırḱuye.

•           Nekığişı enay (Acer triflorum)

•           Acer truncatum

•           Acer tschonoski

•           Acer tsinglingensis

•           Türkistan enayır (Acer turkestanicum)

•           Acer ukurunduense

•           Acer undulatum Tırḱuye.

•           İran enayır (Acer velutinum)

•           Wilson enayır (Acer wilsonii)

•           Acer yangbiense

 

Hatko Nuri




Kıxećıṕe: Hadram Adı?e medya

Mı kebarım 1594 fedize yecağex.

FACEBOOK PIUH
Pıuh

ADERE ÇIǴIXER Kebarxer

BERE ZÉCAĞE KEBARXER
  • NEPE
  • MI THAMAFEM
  • MI MAZEM
YAWUJIRE ZITÉGUŞIAĞEXER
FOTO GALERİ
  • Ladik Adıǵe xasem yiuxığo
    Ladik Adıǵe xasem yiuxığo
  1. Ladik Adıǵe xasem yiuxığo
FOTO GALERİ
WİDEO GALERİ
  • ŚET CEWDET SAİD ÉFENDI - 2
    ŚET CEWDET SAİD ÉFENDI - 2
  • Cewdet Said Éfendı 1
    Cewdet Said Éfendı   1
  • Xexes Wideo
    Xexes Wideo
  • Şeşen
    Şeşen
  • Se kısegupsış
    Se kısegupsış
  • Nıbjır 35
    Nıbjır 35
  1. ŚET CEWDET SAİD ÉFENDI - 2
  2. Cewdet Said Éfendı 1
  3. Xexes Wideo
  4. Şeşen
  5. Se kısegupsış
  6. Nıbjır 35
WİDEO GALERİ
YUKARI